Vakansie Zen

Scan 28.01.2014

Vra jouself bietjie af, hoe hou jy vakansie?

Is jy gewoont aan ‘n sekere tipe mens wat om jou is, soos ‘n gemeenskap waar daardie groep mense, maak nie saak hoe verskillend, tog ‘n sekere gevoel afskei. Dis die ‘vibe’ van ‘n plek. Ons jong mense gebruik graag die woord ‘vibe’. So met ‘vibe’ sal ek nou meen die algehele omvattende gevoel van ‘n plek, sy mense, sy energie. Nou die algemene ‘vibe’ wat ek van ons land kry is dat vakansie defnitief ‘n sosiale instelling hier is.  Suid-Afrikaners is plesierig dan nie?

Somtyds maak ‘n plek ‘n mens angstig, soms bedruk, ongemaklik of die verkeerde tipe kriewelrig. Dan kry jy ook weer daai plekke wat jou rustig maak, tevrede, kalm en gelukkig. Nou dis mos die tipe vakansie gevoel wat ‘n mens soek. Ek was nou die dag weer herinner aan die Japanese kuns van Feng-shui. Waarskynlik beklemtoon Feng-shui dat ‘n mens aan die begin van ‘n jaar jou huis moet omverwerp en goed rondskuif om die oudhede tot rus te laat en die nuwe jaar met ‘n vars gees aan te pak. Glo vir geestesgesondheid se hulle.  In nadenking oor die vakansie wat nou verby is besef ek dat ek die kruks in feng shui se beklemtoning op verandering raakgesien het. Ek het dit nou al ‘n persoonlike instelling gemaak, eintlik heel onbeuwstelik, dat ek die jaar as ‘n vernuwe mens MOET  ingaan. Meestal vind die vernuwing plaas oor nuwe jaarsaand. Ek het nou al so gewoont geraak daaraan dat ek elke nuwejaarsaand op ‘n ander plek moet wees, ek kan letterlik nie die nuwejaarsaand op laas nuwejaarsaand se plek spandeer nie. Is Feng shui nie dalk meer deel van menslike natuur as Japenese kultuur nie, droom elkeen van ons nie tog van ‘n plek wat ons gees kan herstel elke keer wat ons laf gewerk is na ‘n woelige jaar in die stad nie? Vroeg in Desember se almal mos,”Nee hiernatoe” en “ja, daarnatoe”. Nugter weet ook dan waarnatoe. Dis later net  die kant toe met ‘n ‘cruise ship’ en seintoe vlie’ oppie watse tuig ookal. Skoon net van wil wegkom.

Die nuwe jaar is nou al sterk aan die gang. Hopelik het jy jou aftydjie darem geniet, maar oh jinne verbeel jou dit was ‘n mislukking, watter tragedie sou dit nou nie gewees het nie. So iets sou my uiters teleurstel. Verbeel jou net jy het die jaar begin maar niks voel nuut nie, dis net die getal 4 wat 3 vervang het. So hoe kan jy seker maak dat jy die spesiale jaarlikse landstilte naamlik Desember Vakansie elke jaar tot sy uiterste benut? Dis so ‘n kort tydjie vir werkendes dat die druk om die tyd ten volle te geniet soms te veel is. Ja, is dit nie immers die hoof onstaan van daai welbekende familie fetes nie? Dalk omdat almal ewe gretigheid is om die tydjie voluit te geniet. Dit voel vir my soms asof elkeen op ‘n missie is om sy ‘zen’ plekkie te kry voor die nuwe jaar begin.

Ek glo in gesondheid in diversiteit. So vir my bly Suid-Afrika die beste. Verbeel jou elke Desember vakansie verlaat jy jou huis, jou provinsie, jou taal – en dis nie eens na ‘n ander kontinent nie, dis net hier in jou agterplaas soos hulle se, want so is Suid Afrika mos. Verbeel jou hoeveel meer jy van ons land se mense kan uitvind, hoeveel meer jy van almal se ooreenkomste te wete kan kom en dan natuurlik so dan ook sien presies hoe anders almal vakansie hou.

‘n Tikkie verbeelding het tog nog nooit niemand seergemaak nie. 

Laat ek jou nou se, om daai gevoel elke keer se ding te maak is eenvoudiger as wat jy dink, geen gevlieg of geboot. Elke keer dat ek daai vasgestelde vakansie plekkie van my verlaat het dan sien ek hoeveel anderseit daar in die desembervakansielug is as net die warm skemerlug wat Stilbaai vir so baie Afrikaners die plek maak. Dit is nie net Japan wat die kuns van zen kan ken nie. Ek besef al hoe meer hoe belangrik dit is dat ons Suid-Afrikaners vakansie nie net as ‘n tyd vir pure plesier moet ag nie, nee – ons moet beweeg, ons moet verken; die mense. die plekke, die tale en die verhale van die mense van hierdie diverse land van ons. Jy moet net daai kaart in jou kop wat jou voortdurend na al dieselfde plekke lei so ‘n bietjie omver werp.

So is ek en vriende en vreemdes na Transkei in Desember. Sommer so kort kort skiet ons deur vir seker so 5 dae. Vanaf Kaapstad na Stilbaai, Stilbaai na Mandela Baai/Port Elizabeth en van daar na Koffie Baai. Elke keer bel ons net voor ons ons bestemming benader en vat maar waarookal ons kon slaapplek kry. Ons en ons tentjies was deur wind en water, maar staan het hulle gestaan. Die klammigheid het elkgeval als nat gehou, maar sodra die son net weer eendag sy kop gelig het dan rek die glimlae weer in ons wange. Dit was ‘n avontuur in die natuur sowel as die gery en die mense ontmoet.

Whole in the wall upld

Na ‘n 4 uur lange stap vanaf Coffee baai oor seker 14 groot groen heuwels het ons uiteindelik by Hole in The Wall aangekom. Met geen kamera het ek besluit om die ‘Lost World’-agtige landskap in ‘n tekening vas te vang.

Ja, die Oos-Kaapenaars is baie anders as ons Kaapenaars, hulle het ‘n hele ander ‘vibe’. Tog voel ek dit was defnitief ‘n goeie idee om te gaan. Soos jy die nou ‘pothole’ gevulde paadjie vanaf Umtata in na Coffee Baai vat, word jy een van die gelukkiges wat die groen fluweelagtige heuwels se tydlose grasie en eenvoud ervaar, so ook weerspieel in die mense van daar se leefwyse.  Soos die alomteenwoordigende kalmte wat aan jou lyf klou is dit asof daar ‘n salige tevredenheid met die warm seelug die valleie bedek. Soos geen ander gee die plek my die gevoel van ‘n diepe tevredenheid wat ware rus vir my siel gee.

Ek is nou wel bewus dat dit nie vir almal soos die droom klink wat dit vir my is nie. So baie andersgeid, verskille en teenoorgesteldes dalk, maar ek se, altyd maar altyd sal daar ooreenkomste wees. Jy ontmoet iemand wat kom van wie weet ookal waar, maar so praat en praat die tafel rond en bont en hierts, kan jy nou meer, ‘n ooreenkoms spring hom soms uit ‘n heel vreemde plek. Dalk net ‘n gevoel, ‘n gedagte of die gemoed waarin julle op die oomblik is maak jou en die vreemdeling mekaar verstaan. Daars altyd iets voel ek wat ‘n mens met iemand in gemeen sal he.

So sien ek die nuwe mense ontmoet ding as ‘n tipe feng-shui metode. Om so jou kop te draai net om ‘n verskil tussen jou en haar of hom te sien is so feng-shui soos kan kom ja! Dis tog ‘n verskuiwing van jou breinplate se ek amper. En breinplate moet mos so elke nou en dan so effens verskuif word anders lyk dit later nes daai karre wat by die see staan, vasgeroes in een blik. So is die jare ook. Hoe kan jy verwag om 2014 anders te ervaar as 2013 as jy niks daarbo verander nie. Die breinplate moet ook asemhaal. Skuif bietjie jou gedagtes rond, haal bietjie asem, dis okay as jy nou nie die vakansie wat verby is jou zenpunt gekry het nie, maar dis nooit te laat nie. Komaan! Sien sommer die hele 2014 as tyd vir vernuwing, dit is tog al 20 jaar vanaf 1994, die sterre staan reg, die is ‘n goeie jaar om jou zenpunt te vind.

‘Skep Moed’ and unfortunate visual prostitutions

As an artist I have come to re-realize the intense responsibility a visual auteur has over his/her audience. It’s like being given royal status for christmas. Suddenly you are given an authority that have stretched across milieu’s to hand you a sceptre bequeathed with powers too great for you to even behold.  Quite a few years ago I came across a video from a company called AfriForum an initiative devoted to tackle the Afrikaner minority group in South Africa’s apathetic withdrawal from political participation. My Facebook thought it was important for me, as Afrikaner myself of course, to see Afriforum’s then latest video: ‘Skep Moed‘ (Create Courage).

So what was this ‘Skep Moed’ all about you might ask? While the video might be seen as an innocent plea for farm-murder victims, I simply could not shrug off the reminder that the visual language used was something akin to olden day propaganda posters. For me all that video was set out to do was reunite Afrikaners in pre-Republic patriotism. Bringing back some of that cliched Anglo-Boer war nostalgia, they just replaced the poor-russian-farmer-with-scythe-in-hand with a picture of a Boer with a gun and khaki hat. Ah… the 100 year ‘Voortrekker Herdenking’ (commemoration), the 1950’s reappraisals of old Afrikaner history. Drawing from the notion of History with a capital H, ‘Skep Moed’ simply looks like an attempt to reignite despondent Afrikaners to set alight a spark of long lost courage hidden within their bloodline. ‘Unison in grievance’… basically the video looks somewhat like a sequel to the whole De La Rey ‘affere’, based on the Afrikaner’s cultural inheritance and individual’s ability to recall what generations before them had been through, the image of ‘the rough past’ was used to encourage the Afrikaner to take courage – i.e. ‘The Afrikaner Struggle’.

However the sad truth is that, besides from the in your face flag-waving zeal, ‘Skep Moed’ managed to herd support as effectively as feces attracts flies. ‘Skep Moed’ was one of those videos that gathered the full support from some Red October Afrikaner cultists like Steve Hofmeyr, Bobby and Karlien van Jaarsveld, Pieter Koen en Gerrie Pretorius. Sex without consent is rape. Now replace the term sex with emotional manipulation.

manipulate |məˈnipyəˌlāt|

verb [ trans. ]

1 handle or control (a tool, mechanism, etc.), typically in a skillful manner : he manipulated the dials of the set.

• alter, edit, or move (text or data) on a computer.

• examine or treat (a part of the body) by feeling or moving it with the hand : a system of healing based on manipulating the ligaments of the spine.

2 control or influence (a person or situation) cleverly, unfairly, or unscrupulously : the masses were deceived and manipulated by a tiny group.

• alter (data) or present (statistics) so as to mislead.

This should be illegal! The director of this film is unscrupulous and sly. Foxes! I think Afriforum should be charged with the abuse of The Afrikaner Collective Memory. I am sure they would be found guilty on more than one account. Visual rape, ag ja its not so bad… Of course an ideologically infested audience, illiterate in nation building methods, will be naively convinced by such emotion tugging pictures as used in ‘Skep Moed’. Yet unfortunately visual rape is definitively not where it will end. The video’s title might as well be replaced with a sensational Sun newspaper heading gone theoretical – “Neocolonialist endeavors continued”. Just imagine those fired up res boys from Stellenbosch, stuck so far behind that elusive crocheted curtain that they do not even feel the poisonous penetration of visual propaganda, singing De La Rey ewe innocently, but eintlik sneaking round at night to places out of sight, conspiring to go kick heads like rugby balls. By the looks of this, being a totally different specie, Afrikaners would definitively love to be granted the fortune of living on a different planet.

However strangely enough we are NOT living in a Douglas Adams sci-fi galaxy! This classification of me and you the enemy/ other with whom I’ll never agree with and hence attack is simply childish nonsense. Seriously, are we all not living on one planet here! I feel hopeless, yet I know this is what there is, there are no extra planets. To all the nerds out there, sorry this is planet earth, not Arrakis or Caladan, we are one specie here! The only nation that needs building is the human race and not the Afrikaners, the Africans, the Americans and the la-blah blah – bleh. So duh.. They mos call it democracy, freedom, equality and and ‘lo the most sacred of all Human Rights don’t you know?. Divided as we stand… hmmm. This means that only some people will devote their lives and give up their comforts (to mention the least) and sadly realising too late that they were defending something fake, ai…sigh. No….. this cannot be! Oh please please you un-sci-fi universe, can’t the rest at least try and face the music too! Oh but wait, I can’t be a ‘scaredy’ limp dog with my tail between my legs. Shut up, keep calm and carry on! How those things are irritating me! You can actually just bring in a Mandela quote here. But how shameful is it not that I have to remind you of the ‘turning the other cheek’ method so soon after his Tata’s passing. Don’t you know that it’s the foundation of the most simple ethics.

I know I am being hypocritical now, but I cannot help but wonder why oh why we can not get it right. It’s so strange to me that it’s still so difficult for us to understand that each human being is an individual, i.e. different to the one next to him/her, and the next and the next and the next. Its as obvious as daylight just look around you. Whats that thing about, we are and exist on, through and with DIFFERENCE. I fully agree! Without difference we would be dispensable and simply and sadly replaceable. Recovering from the unfortunate visual prostitution I once more gather my courage to assume my responsibility as an artist. So to make sure I realise that I am capable of being both victim and perpetrator, I will now make a very important note to self with regards to visual creation – In order to prevent the awkward situation of visual rape: Do not vouch for any one culture, language or race. Wow this should be put into the constitution of the galaxy!

3014,  1000 years later.  Out of the small window behind me you see the earth floating far-off and some meteorites drifting past.  All serious and Spock-like I lift my hand and announce; “As citizen of the world, I, Carla Inez Espost accept that Difference is paramount to human existence”.